stroompunt.nl

Twee op de drie huishoudens heeft een printer, een op tien bezit een fax. De gebruiksenergie veroorzaakt de meeste milieubelasting. Wist u dat de meeste energie op gaat aan stand-by staan? Veel milieuwinst is te behalen door aanschaf van een energiezuinig apparaat en door de stekker pas in het stopcontact te steken als u de fax of printer gaat gebruiken.

De milieubelasting van de energie voor de productie van printers en faxen, en het gebruik van papier en inkt zijn laag vergeleken met de milieubelasting door energiegebruik van de apparaten. Er is nauwelijks verschil in belasting op het milieu tussen een kleurentoner of -inkt en zwarte toner en inkt.

In stand-by verbruikt een apparaat stiekem veel energie. Sommige apparaten (met name printers) hebben geen aan-uitknop. Ze kunnen alleen echt uit door de stekker uit het stopcontact te halen, of aan te sluiten op de stekkerdoos met aan/uit knop.

Veel printers en faxten bevatten nog brandvertragers, waarvan sommigen bij de afvalverbranding giftige broom- en chloordioxines vormen. Het is niet zomaar na te gaan of uw (nieuwe) exemplaar deze zware metalen bevat, dat staat namelijk niet op de verpakking.

Ventilatie

Het is belangrijk om ruimten waar printers staan goed te ventileren. Laserprinters en -faxen stoten namelijk ozon (O3) uit. Dat kan de slijmvliezen en ogen irriteren. Oudere apparaten stoten meer uit dan nieuwe. Ozonfilters moeten na 50.000 prints vervangen worden.

Tips

• Let bij aankoop ook op de prijs van de inkt- of tonercartridge. Goedkope apparaten gebruiken soms dure cartridges waardoor u uiteindelijk duurder uit bent.
• Regelmatig uitzetten van de computer, printer of fax kan geen kwaad. Ze slijten niet sneller, maar u bespaart wel energie.
• E-mailen kan een goed alternatief zijn voor faxen. Dit bespaart een extra apparaat en energie, en als u de e-mail niet uitdraait, ook papier.
• Gebruik voor het printen van kladuitdraaien een lagere resolutie en papier dat al aan een kant gebruikt is. Dat bespaart inkt en papier.

Printers, faxen en het milieu

De milieubelasting van printers en faxen wordt voor het grootste deel gevormd door het energieverbruik. Daarnaast ontstaat er milieubelasting bij de productie en bij de afvalverwerking van de apparaten en, in mindere mate door het gebruik van toner of inkt.

Energieverbruik

Printers en faxen worden niet constant gebruikt, ze staan de meeste tijd stand-by. Omdat het energiegebruik in stand-by stand tamelijk hoog is, wordt in deze stand dan ook de meeste energie verbruikt per jaar. Een laserprinter verbruik in stand-by stand 75 procent van het totale jaarverbruik. Apparaten met het keurmerk Energystar of GEEA-label verbruiken in stand-by stand, of bij laserapparatuur in slaapstand, minder energie dan apparaten zonder zo'n keurmerk.

Over het algemeen verbruikt een laserprinter meer energie dan een inkjetprinter. Het vermogen van een laserprinter kan kortstondig oplopen tot ongeveer 700 Watt tijdens het printen, terwijl dat bij een inkjetprinter ongeveer elf Watt is. Het gemiddelde vermogen tijdens het printen van een laserprinter is 90 tot 130 Watt. De printsnelheid van de laserprinter is wel veel hoger, waardoor het energieverschil per print toch kleiner uitvalt.

Inktjetprinter

In de onderstaande tabel staat het energieverbruik van een inktjetprinter als die aanstaat, in stand-by, of uit. De cijfers komen voort uit een onderzoek van de Consumentenbond (2002). Gegevens voor een laserprinter zijn helaas niet beschikbaar.

Toelichting:
*) Elektriciteitsprijs € 0,22 per kWh (prijspeil 2007)
**) Per uur verbruikt de printer in werking de meeste energie; dat het jaargebruik toch zo laag is, komt door de relatief kort tijd die het apparaat totaal per jaar in werking is.
***) Als de printer uit staat, verbruikt die per uur de minste hoeveelheid energie. Door het grote aantal uren per jaar (6525 uur) pakt de totale hoeveelheid toch hoger uit dan in werking of in stand-by. Met de stekker uit het stopcontact is het verbruik nul.

Fax

Gemiddeld wordt de fax per dag drie minuten gebruikt voor verzenden en ontvangen, de rest van de dag staat de fax stand-by. Het energiegebruik van een laserfax is gemiddeld 40 procent hoger dan van een inkjet fax. Laserfaxen met Energy Star of GEEA-label schakelen na een bepaalde periode van inactiviteit naar een stand met laag energiegebruik. Het energieverbruik van een inktjetfax en een thermische fax ontlopen elkaar niet veel.

Toelichting:*) Elektriciteitsprijs € 0,22 per kWh (prijspeil 2007)
**) Een fax die aan staat verbruikt per uur de meeste energie; dat het jaargebruik toch zo laag is, komt door de korte tijd die het apparaat per jaar totaal aan staat.
***) Als de fax in stand-by staat, verbruikt die per uur minder energie dan aan. Dat de de totale hoeveelheid energie toch hoger uitvalt, komt door het grote aantal uren per jaar (8744 uren). Met de stekker uit het stopcontact is het verbruik nul.

Brandvertragers en zware metalen

Veel apparaten bevatten nog brandvertragers, waarvan sommigen bij de afvalverbranding giftige broom- en chloordioxines vormen. Nieuwe apparaten bevatten soms geen brandvertragers meer. In welke apparaten wel en geen broomhoudende brandvertragers zitten is echter niet na te gaan. De apparaten bevatten verder zware metalen, waaronder koper, lood en tin. Bij de winning en het verwerken van het erts wordt het landschap aangetast treedt vervuiling op.

Ozon

Laserprinters en -faxen stoten ozon uit; dat kan de slijmvliezen en ogen irriteren. Oudere apparaten stoten meer uit dan nieuwe. In nieuwe apparaten zit een ozonfilter dat ozon omzet in zuurstof. Dit filter raakt na vijftigduizend prints wel verzadigd en moet dan vervangen worden. Bij oudere typen zonder filter kan een extern filter worden geplaatst. Het is hoe dan ook belangrijk om ruimten waar printers staan goed te ventileren.

Milieubewust kiezen

• Koop een apparaat met het Energystar of GEEA-label. Deze apparaten werken met 'powermanagement'·waardoor ze energiezuiniger zijn dan apparaten zonder keurmerk.
• Een inktjetapparaat verbruikt zo·n 40 procent minder energie dan een laserapparaat. Als u geen grote hoeveelheden in korte tijd wilt printen of faxen is een inktjet de beste keus.
• Als u voor een kleurenprinter kiest, koop dan een printer met separate inkt- of tonertanks. Als één kleur op is hoeft u niet de hele cartridge te vervangen.

...en gebruiken

• Schakel zoveel mogelijk alle apparatuur uit, als u deze niet gebruikt. Het lijkt een open deur, maar omdat het vaak om meerdere onderdelen met een eigen aan-uitknop gaat, wordt dit wel eens vergeten. Handig is het om alle stekkers in één stekkerdoos te steken die met één knop is uit te schakelen.
• Sommige apparaten (met name sommige printers) hebben geen aan-uitknop en kunnen alleen echt uit door de stekker uit het stopcontact te halen of aan te sluiten op de stekkerdoos met aan/uit knop.
• Bij printer of fax met een Energystar of GEEA-label moet soms de energiefunctie apart worden ingesteld. Dit geldt ook voor andere delen van het powermanagementsysteem.
• Een fax wordt·'s nachts meestal niet gebruikt. Een timer die de fax 's nachts uitzet, bespaart energie.

Power management

Energiebeheer of power management is het automatisch uitschakelen van systeemonderdelen als die niet worden gebruikt. Dit bespaart energie. Powermanagement kent de volgende energieniveaus:

• Stand-by
  

  Bij niet actief gebruik worden functies gedeeltelijk uitgeschakeld. Ook in stand-by stand kan het energieverbruik hoog zijn. Bij laserprinters duidt de stand-by stand de toestand aan waarin de fuser·warm gehouden wordt zodat de printer direct reageert op een printcommando (hoeft immers niet opgewarmd te worden).

• Slaapstand (sleep mode)
  
  Voor een laserprinter is de slaapstand de toestand waarin de laserprinter wel commando's kan ontvangen, maar voor het printen eerst moet opwarmen. Er blijven maar enkele functies in werking en er wordt nog maar weinig energie gebruikt. Een inkjetprinter kent geen slaapstand.
• Uit
  
  Sommige apparaten blijven na uitschakeling met aan-uit knop toch energie gebruiken zolang de stekker in het stopcontact blijft. Een aantal printers heeft zelfs geen aan-uit knop en kan dus alleen in de slaapstand De stekker uit het stopcontact is dan de enige oplossing.

Printer of fax weggooien

Oude printers en faxen kunt u gratis inleveren bij de winkelier, bij aankoop van een nieuwe. De producenten en winkeliers van grijsgoed hebben een systeem opgezet waarbij oude apparaten milieuverantwoord worden verwerkt. Bij aanschaf van een soortgelijk nieuw apparaat geldt de regeling·oud-voor-nieuw. De winkelier mag dan geen kosten rekenen voor inname. Ook kunt u een oud apparaat gratis inleveren bij de gemeente. Voor ICT-apparaten betaalt u geen aparte verwijderingsbijdrage zoals voor andere elektrische apparaten.

Lege cartridges hoeven niet bij het klein chemisch afval, maar lever ze liever wel apart in. Zie onder Meer informatie voor links en inleveradressen.

Printer, fax en cartridge

Printers

Er zijn verschillende soorten printer, die werken volgens een ander principe. Dat zijn matrixprinters, inkjetprinters en laserprinters. Matrixprinters zijn het oudst, en komen bijna niet meer voor.

• Inkjetprinters spuiten inkt op het papier via een sproeikop met miniscule gaatjes. Deze printers geven een goede kwaliteit print, ook in kleur, voor relatief weinig geld.
• Laserprinters werken met inkt in de vorm van poeder (toner). Met een laserstraal 'schrijven' ze de letter of het beeld op een lichtgevoelige rol (de drum). De bestraalde plekken trekken het poeder aan, waardoor het poeder op het papier wordt gebrand.

Prijskaartje

De snelle ontwikkeling van computers en randapparatuur zorgt voor wisselende prijzen. De nieuwste faxen of printers zijn vaak erg duur, maar nemen in de tijd vaak snel af in prijs. Voor thuisgebruik voldoen de iets oudere typen meestal prima. Inktjetapparaten zijn vaak iets goedkoper dan van laserprinters of -faxen.

Fax

Net als verschillende soorten printers, bestaan er ook verschillende soorten faxen: inkjetfaxen, laserfaxen en de oudere thermische faxen. Ook bij de fax wordt de grootste milieubelasting veroorzaakt door het energiegebruik tijdens gebruik. De meeste faxen staan 24 uur per dag aan, maar worden thuis gemiddeld maar 16,5 uur per jaar gebruikt. Thermisch papier belast het milieu nauwelijks meer dan gewoon papier.

Apparaten met een gecombineerde fax/printer/kopieer-functie zijn al geruime tijd op de markt. Dit scheelt in grondstof en energiegebruik bij productie. Aan de andere kant blijkt het apparaat door de meer complexe apparatuur, en complexe powermanagement tijdens gebruik, meer stroom te kosten dan een losse printer of fax.

Tip

Door e-mail en internet is een faxapparaat in veel gevallen overbodig. Documenten kunnen makkelijk digitaal verstuurd worden. Hierdoor bespaart u een extra apparaat, verbruik van energie en, mits u de e-mails niet uitprint, ook papier.

Cartridges

Met alleen een printer of een fax bent u er niet. Voor de inktjetapparaten heeft u een inktcartridge nodig en voor een laserapparaten een tonercartridge. Steeds vaker hebben kleurenprinters verschillende cartridges voor verschillende kleuren, waardoor, als er één kleur op is, niet alle kleuren vervangen hoeven te worden. Dit spaart grondstoffen.

Tonercartridge

Jaarlijks gebruiken we in Nederland zo·n 1,5 miljoen tonercartridges voor de laserprinter en laserfax. Bij het afdanken gaat zowel een hoeveelheid kunststof als aluminium verloren. Op dit moment wordt 15 procent van deze cartridges gereconditioneerd: ze worden onderzocht op slijtage, zo nodig hersteld en opnieuw gevuld. Dit bespaart een boel afval.

Er zijn ook tonerkits met een apart tonerreservoir. Wanneer de toner op is hoeft niet de hele cartridge te worden vervangen, maar alleen het gedeelte waarin de toner zit.

Inktjetcartridge

Een inkjetapparaat heeft een ander type cartridge. Dat bevat vloeibare inkt die door een kleine opening op het papier wordt gespoten. Ook van deze cartridges is de levensduur te verlengen door ze een aantal keer opnieuw te vullen. Dit kunt u zelf doen (met navulspuit, navulstation of navulcassette), maar gemakkelijker is het de cartridge in te leveren bij een winkel waar u weer een nieuwe koopt.

Voor het inleveren van oude of kapotte cartridges krijgt u in veel winkels een bedrag retour. U kunt de cartridges ook inleveren bij Stichting AAP, een opvangcentrum voor exotische diersoorten. AAP vult en verkoopt de cartridges weer.

Belangrijk is dat de cartridge niet te lang droog·staat, omdat dan de kwaliteit achteruit gaat. Het hergebruik van cartridges spaart grondstoffen die anders nodig zijn om nieuwe cartridges te maken en voorkomt dat lege cartridges bij het afval belanden.

Labels en keurmerken

Energy Star

Energy Star is een keurmerk van het Amerikaanse EPA (Environmental Protection Agency) en wordt sinds begin 2002 ook door de landen van de EU ondersteund. Energy Star stelt eisen aan energiegebruik tijdens slaap- of stand-by stand. De apparatuur moet beschikken over powermanagement en dit moet bij aflevering geïnstalleerd zijn. Zie voor meer informatie ook www.energystar.gov.

GEEA

In Europees verband is het vrijwillige energiekwaliteitslabel GEEA (Group for Energy Efficiënt Appliances) ontwikkeld voor elektrische apparaten. Hierbij worden onder meer eisen gesteld aan het stand-by verbruik. Apparaten voorzien van een GEEA-label behoren tot de 30 procent zuinigste apparaten op de markt. Een overzicht van energiezuinige merken apparatuur met dit logo is te vinden op de website: www.efficient-appliances.org.

Standpunten andere organisaties

Overheid

De overheid verplicht met het Besluit wit- en bruingoed producenten en importeurs van elektronische apparatuur (grijsgoed) afgedankte producten terug te nemen en te zorgen voor milieuverantwoord hergebruik en recycling. Hieronder vallen onder andere computers, faxen en printers.

Voor de uitvoering van het overheidsbeleid voor wit- en bruingoed is de Vereniging ICT Nederland opgericht. De vereniging heeft de verwijderingsstructuur opgezet. Zo is er het onderdeel ·oud-voor-nieuw·. De gebruiker kan het apparaat kosteloos inleveren bij aanschaf van een nieuw, waarna de leverancier het afvoert voor hergebruik, reparatie of recycling. Er zijn twee verwerkingsbedrijven beschikbaar die volgens milieucriteria de oude apparaten demonteren en afvoeren.

Milieubeweging

De milieuorganisaties hebben kritiek op het gebruik van diverse, kleine hoeveelheden, exotische metalen die in computers, printers en faxen worden verwerkt. Zowel de winning als het delven van deze metalen brengt volgens Milieudefensie een behoorlijke milieubelasting met zich mee. De milieubeweging pleit daarom ook voor terugwinning van dergelijke metalen.

Meer informatie

• Cartridge ecoplan geeft informatie over het inleveren van lege cartridges, onder meer een lijst met vergoedingen voor de diverse soorten cartridges die u er kunt inleveren: www.cartridge-ecoplan.nl
• Ook via www.accutecc.nl kunnen consumenten, scholen en bedrijven cartridges van printers, kopieer- faxapparaten tegen vergoeding laten ophalen voor recycling.
• Global Start knapt oude computers en andere hardware op ten behoeve van minder draagkrachtigen en scholen www.global-start.com.
• Senter Novem geeft advies over energie-efficiënte kantoorapparatuur www.senternovem.nl
• Vereniging ICT Nederland geeft informatie over regels voor afdanken van grijsgoed T 0348 493636.

bron: http://www.milieucentraal.nl/pagina?onderwerp=Printer%20en%20fax