Energiebesparing

Energie is een eerste levensbehoefte. Fossiele grondstoffen zijn eindig en kostbaar. Verspilling moet dus worden voorkomen. Preventie is dan ook stap 1 in de Trias Energetica: Voorkom onnodig gebruik van energie.

De 2e stap is: maak voor uw werkelijke energiebehoefte zoveel mogelijk gebruik van duurzame energie, want dat is gratis (na de eerste investering), schoon en het is oneindig beschikbaar.

Als u daarna nog energie nodig hebt komt stap 3 aan de orde: gebruik fossiele brandstoffen zorgvuldig, d.w.z. schoon en met een zo hoog mogelijk rendement van apparatuur en installatie.

Stap 1: Preventie: voorkom de verspilling

Warmte
Staat uw klokthermostaat zuinig geprogrammeerd? Zuinig stoken gaat het best als de CV alleen stookt op momenten dat u er echt om vraagt. Dus niet te lang achter elkaar. Dat voorkomt overshoot, het te lang en daardoor te warm stoken. Laat de thermostaat regelmatig automatisch omlaag gaan. Omhoog kan die altijd weer met de hand als het nodig is. U verdient het meest aan energie die u niet gebruikt.

Zo stoken kan eigenlijk alleen in een goed geïsoleerde woning. Een woning of gebouw wordt door dik te isoleren comfortabel. Zo dik mogelijk isoleren en dat zo veel mogelijk aan de buitenkant van de massa van de constructie. Daardoor wordt ook de constructie warm gehouden en wordt condens voorkomen. Ook ontstaat niet het onbehagelijke gevoel dat warmte van je lichaam afstraalt naar de koude wanden. Wat anderen koudestraling van een slecht geisoleerde constructie noemen is in werkelijkheid warmtestraling van jou zelf die je afgeeft aan koude oppervlakke. Probeer het uit bij een ruit van enkel glas (bij iemand anders dus, want u heeft dat natuurlijk al lang niet meer . . .)

Door de bouwconstructie goed aan de buitenkant te isoleren wordt de oppervlakte-temperatuur aan de binnenkant hoger. Dat is comfortabeler en bovendien zal er daardoor minder snel condens ontstaan. Vochtproblemen worden met isolatie dus opgelost. Het duidelijkste voorbeeld ziet u als u enkel glas vervangt door geïsoleerd glas. Gebruik alleen het beste HR++ glas, met een zo laag mogelijke U-waarde.

Er worden veel fabels verteld over isolatie door mensen die er te weinig van af weten. Bedenk dat dit een vrij nieuwe wetenschap is. Dertig jaar geleden was de eerste energiecrisis. Pas daarna is op dit gebied veel deskundigheid opgebouwd bij wetenschappers. Selecteer uw deskundigen dus met zorg. Mensen die denken dat een spouw niet geïsoleerd moet worden omdat dit tot vochtproblemen leidt hebben het mis. Lees de bouwkundeboeken er op na. Vochtproblemen worden veelal veroorzaakt door condensatie, omdat de muur te koud wordt. Dat is vaak te zien in de omgeving van de plint. De muur maakt daar contact met de fundering of aan de onderkant met de buitengevel, doordat er onderin de spouw wat valspecie ligt. Op die plek koelt ook de binnenmuur het snelst af, want door het contact met de fundering of de koude buitengevel verdwijnt de warmte. In de hoek bij de plint is het toch al niet zo warm, omdat de lucht er niet goed kan circuleren en er vaak ook nog meubels staan die als binnen-isolatie dienst doen. Op die plekken kan dan snel schimmel op de muur ontstaan.
Het kan ook zijn dat er een stuk steen in de spouw klem zit omdat er slordig gemetseld is bij de bouw. Dan slaat de muur op die plek door. Als het goed zichtbaar is kan de plek gerepareerd worden. Na isolatie wordt die plek (beter) zichtbaar. Dan kun je er wat aan doen: de plek er uit hakken en schoon maken. Daarna is het probleem opgelost.
Voor een muur nageïsoleerd wordt moet een probleemspouw eerst worden gecontroleerd met een endoscoop. Daarmee kun je om een hoekje kijken in de spouw. Is die voldoende schoon, dan is isoleren geen enkel probleem.

Om op uw gasrekening te besparen en behaaglijk te wonen moet u isoleren, isoleren en nog eens isoleren. Hierover staat veel goede informatie op internet. Isoleren, daar begint het mee! Natuurlijk is ook een goed verwarmingssysteem van belang, maar dat is stap 3. Want het heeft geen zin om een woning warm te stoken met een hoog rendementsketel als die zo lek is als een mandje. Het heelal opwarmen doen we al veel te veel. En duurzaam opgewekte energie is ook te duur om te verspillen.

Er bestaan veel fabels over isoleren, omdat er te veel mensen zijn die alleen de klok hebben horen luiden en op school niet echt hebben opgelet.
Regenen doet het slechts zo nu en dan, vocht produceren we zelf binnen min of meer continue! Het vocht wil van binnen naar buiten en moet door de bouwconstructie worden geremd of tegengehouden. Een natte muur is een koude muur. Dus vocht dat toch in de constructie komt moet zo snel mogelijk naar buiten. Dat moet met behulp van ventilatie, want een muur ademt niet, want die heeft geen longen, zei bouwfysicus Ben Vos. Een goed voorbeeld is een dakpan: waterdicht maar niet luchtdicht. Dat is dus beter dan een bitumen dak. Een plat dak vereist daarom speciale aandacht. Dik isoleren op de constructie en vochttransport naar de constructie verhinderen. Van de damp die toch nog tussen de isolatie onder de dakbedekking komt de druk zoveel mogelijk verdelen, zodat er geen blazen ontstaan.
Bereken hier uw besparing door isolatie of andere maatregelen thuis.

Licht en kracht
De hoogte van uw elektriciteitsrekening wordt bepaald door het aantal kWh dat u gebruikt, dus het vermogen (in kW = 1.000 Watt) dat u gedurende een aantal uren (h van hour) gebruikt. Besparen is dus eenvoudig: minder vermogen gebruiken en uw verlichting of apparaten zo min mogelijk uren aan. Het helpt dus niet om spaarlampen in uw tuin te zetten en die vervolgens de hele nacht aan te laten. Dan pakt u alleen het vermogen aan, maar het aantal branduren is veel te groot. De natuur in uw tuin vindt het bovendien niet prettig.
Koop dus vooral PL-lampen in plaats van gloeilampen en zorg dat ze hun licht ook kwijt kunnen. Zoek dus naar armaturen die het licht door laten! Halogeenlampen zijn geen spaarlampen maar hele dure gloeilampen. Bedenk dat gloeilampen hun energie vooral in warmte omzetten. De kachel doet dat veel beter en efficiënter met behulp van gas in plaats van elektriciteit.
Ongeveer 20% van de elektrische energie is nodig voor koelen en vriezen. Let dus op het A-label voor een laag energiegebruik bij de aanschaf van een nieuw apparaat! Later kunt u er niets meer aan doen. Zorg dat de koelkast aan de achterkant zijn warmte kwijt kan. Vraag u tegelijk af of in de keuken nog wel een (andere) radiator nodig is. Laat apparatuur zo min mogelijk op stand-by staan. Voor al dat soort dingen staan in Nederland twee grote centrales met veel geweld hun energie op te wekken!

Weet u dat een waterbed de grootste stroomvreter is van alle bekende apparaten in huis? Een waterbed verbruikt bijna evenveel stroom als twee diepvrieskisten! Financieel zit er dus nog een akelig staartje aan een waterbed. Dat is iets wat de verkoper u niet vertelt. Reken bij de prijs van het bed gerust € 125,- per jaar aan stroomkosten.

Op internet is meer informatie te vinden van mensen die iets over besparing op elektriciteit weten te vertellen.

Stap2: Gebruik duurzame energie

Als u stap 1 zo goed mogelijk hebt afgehandeld komt stap 2 aan de beurt: duurzame energie. Door eerst te besparen heeft u minder duurzame energie nodig om in uw behoefte te voorzien.
Begin met de gratis maatregelen: laat in het koude seizoen de zon naar binnen schijnen! U kunt beter dingen op de versterbank zetten dan hoog voor het raam hangen. Licht komt vooral van bovenaf naar binnen. Glas tot op de vloer geeft weinig licht en heeft dus niet zoveel zin. Het leidt vooral tot koude voeten. De zonnewarmte kan worden opgevangen in een zonne-collector en een voorraadvat. Zo werkt een zonneboiler. Zonlicht kan worden omgezet in elektriciteit. Dat gebeurt met zonnepanelen die bestaan uit bij elkaar gemonteerde zonnecellen.

Voor windenergie is de bebouwde kom niet zo geschikt, of u zou juist met een daarvoor ontworpen kleine molen moeten profiteren van de tocht die grote gebouwen veroorzaken. De wind waait in vrije ruimte en op grotere hoogten harder dan tussen de woningen in de bebouwde kom. Een echte windturbine kunt u dus beter niet zelf bij uw woning plaatsen. Dat mag meestal ook niet. Er zijn ook andere mogelijkheden om als particulier iets met windenergie te doen. Samen met anderen echte windturbines plaatsen en exploiteren! Ook u kunt meedoen. Link voor meer informatie naar www.kennemerwind.nl. Daarmee kunt u zelf echt bijdragen aan het realiseren van een schonere toekomst.

Stap 3: Restvraag invullen met schoon fossiel en hoog rendement

Als u zo ongeveer alles gedaan hebt aan energiebesparing en duurzame energie, komt het er op aan de installatie voor verwarming en verlichting zo efficiënt mogelijk de fossiele grondstoffen te laten omzetten in warmte, licht en kracht. Want dat zijn de zaken waarvoor we energie zo efficiënt mogelijk willen gebruiken.

Op de site van het Ministerie van VROM staat ook veel informatie over energiebesparing. Een andere goede site over energiebesparing is www.ecoline.org/verde. Het is van een Belgische organisatie, maar toch hier zeer bruikbaar, met veel extra links.

Brandstofbesparing
Het opwekken van duurzame energie kan gezien worden als een vorm van energiebesparing. Energiebesparing is vooral besparing op fossiele brandstoffen. Dat gebeurt natuurlijk ook als we onze energie op een betere manier opwekken. Met zon en wind bijvoorbeeld. Elke kWh die we duurzaam opwekken hoeft niet met opgewekt te worden met kostbare grondstoffen die bovendien bij verbranding de CO2 uitstoot vergroten en daardoor het broeikaseffect versterken. Het doet dus niet ter zake dat er geen zonne-energie wordt opgewekt in de nachtelijke uren, of dat er geen windturbines draaien bij windstil weer. Als het mooi weer is schijnt de zon en als het rot weer is waait het. Ook bij de opwekking van energie moet gelden: allereerst schoon en duurzaam opwekken. Pas als dat niet voldoende oplevert is energie uit fossiele grondstoffen acceptabel, maar dan wel schoon en met een hoog rendement! Is het niet idioot dat we kostbare grondstoffen verspillen en onze lucht vervuilen terwijl de schone energie van zon en wind nooit opraakt en gratis beschikbaar blijft, hoeveel we er ook van gebruiken?