Batterijen
Stroom uit het stopcontact is veel goedkoper en milieuvriendelijker dan stroom van batterijen. Maar een stopcontact is niet altijd bij de hand. Oplaadbare batterijen zijn dan de meest milieuvriendelijke keus, tenzij het apparaat erg weinig energie verbruikt, zoals een klok of rekenmachine. Dan is een eenmalige batterij óf een NiMH-batterij van de nieuwste generatie het best.
Oplaadbare batterijen op basis van nikkelmetaalhydride (NiMH) zijn erg geschikt voor draagbare apparaten die relatief veel stroom gebruiken, zoals mp3-spelers, fietslampjes en digitale camera's. U kunt ze tot 1000 keer opnieuw opladen. Verbruikt een apparaat weinig stroom (zoals een klok, rekenmachine, rookmelder of afstandbediening), dan zijn éénmalige alkalinebatterijen óf NiMH-batterijen van de nieuwste generatie de beste keus. Is er een knoopcel nodig, dan is zinklucht of het duurdere lithiummangaandioxide het meest geschikt.
Klein Chemisch Afval
Alle batterijen zijn klein chemisch afval. Lever ze daarom in bij de chemokar of een ander inleverpunt. Dat is beter voor het milieu, en maakt ook hergebruik van waardevolle stoffen mogelijk. Kapotte opladers horen bij het wit- en bruingoed.
Tips
- Gebruik waar mogelijk oplaadbare batterijen van het NiMH-type. De nieuwste generatie, te herkennen aan het opschrift low self-discharge, houdt zijn lading langer vast.
- Verzamel oude batterijen op een vaste plek. Laat ze niet lang liggen, maar lever ze tijdig in.
- Levert een batterij niet meer genoeg stroom voor een mp3-speler of camera, dan kan hij vaak nog wel een tijdje mee in een wekker of afstandsbediening.
- Als u een apparaat lang niet gebruikt, haal dan de batterijen eruit. Dat is beter voor het apparaat én voor de batterij.
Batterijen en het milieu
Alle batterijen kunnen bij verbranding schadelijke uitstoot veroorzaken. Daarom horen ze niet bij het huishoudelijk afval, maar bij het chemisch afval. Verder bevatten sommige soorten batterijen, vooral accu's en oplaadbare nikkelcadmium batterijen, zware metalen (cadmium en kwik). Deze stoffen zijn giftig en breken niet af in het milieu. Geïntegreerde batterijen in bijvoorbeeld mp3-spelers, mobiele telefoons of laptops bevatten meestal geen zware metalen meer. Snoerloos gereedschap zoals accuboren hebben vaak nog wél een nikkelcadmium batterij.
Over het algemeen zijn oplaadbare batterijen, die je tot zo'n 1000 keer kunt opladen, beter voor het milieu dan eenmalige batterijen. Het gebruik van oplaadbare batterijen bespaart veel grondstoffen en energie voor productie en afvalverwerking.
Eenmalige en oplaadbare batterijen bevatten waardevolle stoffen, zoals zink, cadmium, ijzer, nikkel, mangaan, kwik, lithium en kleine hoeveelheden kobalt. Door gescheiden inzameling van oude batterijen kunnen de fabrikanten deze stoffen terugwinnen en opnieuw gebruiken.
Milieuvriendelijk kiezen
U hebt in huis verschillende mogelijkheden om de milieubelasting van batterijen te verminderen:
- U kunt overwegen of een apparaat met batterijen wel nodig is. Misschien voldoet een vergelijkbaar apparaat op netstroom, zonnecellen of handkracht wel net zo goed.
- Levert een batterij niet meer genoeg stroom voor een mp3-speler of camera, dan kan hij vaak nog wel een tijdje mee in een wekker of afstandsbediening.
- Lever oude batterijen gescheiden in (en laat ze niet lang liggen).
- Klaar met opladen? Haal de oplader uit het stopcontact. Ook stand-by verbruikt hij stroom!
- Koel bewaren (onder de 25 graden) verlengt de levensduur van batterijen en accu's.
- Gebruik waar mogelijk oplaadbare NiMH-batterijen. De nieuwste generatie houdt zijn lading langer vast.
Leeglopen
Alle type batterijen lopen heel langzaam leeg als ze niet in gebruik zijn. Bij oplaadbare batterijen gaat dat wat sneller dan bij eenmalige. In apparaten die weinig stroom vragen, geven oplaadbare batterijen dus een relatief kleiner deel van hun energie echt aan het apparaat af; de rest gaat verloren aan leegloop. Het is daarom efficiënter om voor bijvoorbeeld een klok, afstandbediening, rekenmachine of rookmelder eenmalige alkalinebatterijen te gebruiken. Of de nieuwste generatie nikkelmetaalhydride (NiMH) batterijen: die lopen veel minder snel leeg.
Gescheiden inzameling
In 2006 leverden we in Nederland al 83 procent van de afgedankte batterijen apart in; dat is 2,8 miljoen kilogram. Tegelijkertijd verdween een half miljoen kilogram in het restafval.
Bewaren
Het is handig om oude batterijen meteen in een speciaal bakje te bewaren. Dat voorkomt dat ze in het huishouden gaan rondslingeren en per ongeluk toch bij het restafval komen. Voor de recycling is ook het beter om batterijen niet te lang thuis te bewaren, maar ze tijdig in te leveren. In ieder geval voordat roestplekjes verschijnen. Het uit elkaar halen van batterijen wordt dan namelijk moeilijker.
Vergeet de batterijen niet te verwijderen uit kapotte apparaten en speelgoed. Het is niet toegestaan om batterijen vast in te bouwen, omdat de consument ze zelf met behulp van eenvoudig huishoudelijk gereedschap moet kunnen verwijderen.
Inleveren
Sommige gemeenten hebben speciale batterijbakken op de glasbak. Inleveren kan ook bijna alle supermarkten, winkels, recreatiebedrijven, scholen, bedrijven. Verder is er ook nog het klein chemisch afval depot van de gemeente. U kunt gebruikte batterijen ook inleveren bij de chemokar. Zie voor exacte inleverplaatsen www.legebatterijen.nl of de gemeente-informatie.
KCA-logo
.
Tot 31 december 2006 was het in Nederland verplicht om een KCA-logo te plaatsen op álle producten die tot klein chemisch afval behoren. Door Europese regelgeving is die verplichting per 1 januari 2007 afgeschaft. Op sommige batterijen en op elektrische apparatuur blijft het logo wel staan. De rest van het KCA moet, ook nu het geen logo meer heeft, nog wel apart worden ingeleverd. Zie voor een lijst van stoffen en producten die in het klein chemisch afval thuishoren Wat moet waar?.
Verwerking
Stichting Batterijen (Stibat) haalt de lege batterijen naar haar centraal depot in Lelystad. Daar worden de batterijen gesorteerd. Eenmalige alkalinebatterijen gaan naar recyclingbedrijven in Frankrijk, Duitsland en Zwitserland; de oplaadbare nikkelmetaalhydride, nikkelcadmium- en lithium-ionbatterijen gaan naar België, Frankrijk, Duitsland en Zwitserland.
Eenmalige batterijen
In apparaten die weinig stroom verbruiken, zoals een wekker, een klok, de afstandbediening en rekenmachines, zijn éénmalige alkalinebatterijen geschikt, net als lithiumijzerdisulfide-batterijen of de nieuwste generatie oplaadbare NiMH-batterijen. Voor horloges, gehoorapparaten en piepers met knoopcelbatterijen zijn batterijen met zilveroxide zonder kwik, lithiummangaanoxide en zinkluchtbatterijen.
De verschillende typen batterijen kunt u herkennen aan de volgende opschriften:
- Alkalinebatterijen hebben een cilindrische vorm, zoals het AA- en AAA-type. Op de verpakking van de batterijen en op de batterijen zelf staat een indicatie van het type.
- Bij de kleine knoopcellen staat het batterijtype aangegeven op de verpakking en op de batterij zelf.
- Nikkelcadmium-batterijen zijn er in een cilindrische vorm (als AA-batterij) of rechthoekige vorm (9V). Op de verpakking en op de batterij zelf staat een indicatie van het type batterij ('NiCd'). Verder staat er een KCA-logo op de batterij, omdat er cadmium in zit.
- Nikkelmetaalhydride-batterijen zijn meestal cilindrisch, zoals het AA-type. De batterijen zijn er ook in rechthoekige vorm, voor onder andere mobiele telefoons en laptops. Op de verpakking van de batterijen en op de batterijen zelf staat een indicatie van het type batterij, meestal 'NiMH'.
- Lithium-ion(Li-ion) en lithiumpolymeer(Li-po)batterijen zijn er in cilindrische en rechthoekige vorm. In laptops zitten soms pakketten cilindrische batterijen. Op de batterij staat of het een Li-ion of LiPo-batterij is.
Oplaadbare batterijen
Er zijn verschillende soorten oplaadbare batterijen: nikkelcadmium batterijen (NiCd), nikkelmetaalhydride-batterijen (NiMH) en lithium-ion en lithiumpolymeerbatterijen (Li-ion en Li-Po). De beste keus is de oplaadbare nikkelmetaalhydride (NiMH) batterij. Deze bevat geen cadmium en is daarom beter voor het milieu. Hij gaat bovendien lang mee. Ook is het handig dat deze batterij niet helemaal leeg hoeft te zijn om hem weer op te kunnen laden. De nieuwste generatie van deze batterijen loopt bovendien minder snel leeg.
U kunt oplaadbare batterijen tot 1000 keer opnieuw opladen met netstroom. Dat bespaart grondstoffen en een flinke afvalberg aan batterijen. Daarom hebben oplaadbare batterijen de voorkeur voor apparaten zoals laptops, mp3-spelers, fietslampjes en digitale camera's.
Snelle laders
Verschillende batterijen vergen verschillende soorten opladers. Er zijn er drie: langzame laders, snelladers en supersnelladers. Een langzame lader laadt nikkelmetaalhydride (NiMH) en nikkel-cadmiumbatterijen (NiCd) batterijen op in 12 tot 16 uur. Snelladers kunnen dat in 1 tot 4 uur bij NiMH-batterijen. Supersnelladers hebben minder dan een half uur nodig.
Apparaten met een geïntegreerde batterij of accu, zoals een mp3-speler, laptop of mobiele telefoon, hebben meestal een eigen oplader, die in enkele uren klaar is. Zo opladen is energiezuiniger dan de batterijen opladen met een losse oplader.
Vanwege het risico op overladen is het beter om nikkelcadmium batterijen (NiCd) niet in een snellader te stoppen. Verder zou herhaaldelijk supersnel laden niet goed zijn voor de prestatie en levensduur van de batterij. Een gewone snellader is het beste voor de houdbaarheid.
Er zijn ook handopladers en opladers met zonnecellen. Ook zij krijgen de batterijen of accu's vol, maar ze doen er lang over. Deze opladers zijn wel geschikt als de batterij op is en u nog net even langer stroom nodig heeft.
Besparen door opladen
Oplaadbare batterijen zijn duurder om aan te schaffen dan eenmalige batterijen. Ook een oplader en extra reservebatterijen kosten geld. Maar na verloop van tijd verdient u deze investeringen weer terug.
Stroom uit eenmalige alkalinebatterijen kost € 386 per kilowattuur (kWh). Uit een oplaadbare NiMH-batterij kost de stroom maar € 6,33. Dat is ruim 60 keer zo goedkoop. Hierbij zijn de kosten van de oplader (tussen € 25 en 70) niet meegerekend. Ter vergelijking: netstroom kost € 0,22 per kWh. Dat is 1754 keer zo goedkoop als stroom uit een eenmalige batterij.
Welke batterij voor mij?
| Apparaat met losse batterij | Meest milieuvriendelijke keuze |
|---|---|
| Afstandsbediening | Alkaline of lithiumijzerdisulfide-batterijen (eenmalig), of de nieuwste generatie NiMH batterijen |
| Mp3-speler | Oplaadbare NiMH-batterijen |
| Digitale camera of filmcamera | Oplaadbare NiMH- of lithium-ionbatterijen |
| Fietsverlichting | Oplaadbare NiMH-batterijen |
| Gehoorapparaat | Zinklucht (knoopcel) |
| Horloge | Zilveroxide zonder kwik (knoopcel) of lithiummangaanoxide (knoopcel) |
| Klok | Alkaline of lithiumijzerdisulfide-batterijen (eenmalig), of de nieuwste generatie NiMH-batterijen |
| Draadloze muis | Alkaline of lithiumijzerdisulfide-batterijen (eenmalig), of de nieuwste generatie NiMH-batterijen |
| Pieper | Zinklucht (knoopcel) |
| Radio/cd-speler draagbaar | Oplaadbare NiMH-batterijen |
| Rekenmachine | Alkaline of lithiumijzerdisulfide-batterijen of zilveroxide zonder kwik (knoopcel) of lithiummangaanoxide (knoopcel) |
| Rookmelder | Alkaline of lithiumijzerdisulfide-batterijen (eenmalig), of de nieuwste generatie NiMH-batterijen |
| Scheerapparaat | Oplaadbare NiMH-batterijen |
| Speelgoed | Oplaadbare NiMH-batterijen |
| Wekker | Alkaline of lithiumijzerdisulfide-batterijen (eenmalig), of de nieuwste generatie NiMH-batterijen |
| Zaklamp voor noodgevallen | Alkaline of lithiumijzerdisulfide-batterijen (eenmalig), of de nieuwste generatie NiMH-batterijen |
| Zaklamp voor intensief gebruik | Oplaadbare NiMH-batterijen |
| Apparaat met ingebouwde accu of batterij | Meest milieuvriendelijke keuze |
|---|---|
| Agenda (PDA) | Oplaadbare lithium-ion-, of lithiumpolymeer batterijen |
| Elektrische tandenborstel | Oplaadbare NiMH-batterijen |
| Gereedschap | Oplaadbare NiMH-batterijen |
| Mp3-speler | Oplaadbare NiMH, lithium-ion-, of lithiumpolymeer batterijen |
| Mobiele telefoon | Oplaadbare lithium-ion-, lithiumpolymeer of NiMH-batterijen |
| Notebook, laptop | Oplaadbare lithium-ion-, lithiumpolymeer of NiMH-batterijen |
| Scheerapparaat | Oplaadbare lithium-ion-, lithiumpolymeer of NiMH-batterijen |
| Huistelefoon | Oplaadbare lithium-ion-, lithiumpolymeer of NiMH-batterijen |
Tips voor opladen
- Koop een extra setje oplaadbare batterijen, zodat u onderweg nooit zonder reservebatterijen zit.
- Hebt u een reserve (oplaadbare) lithiumbatterij, bijvoorbeeld voor uw laptop? Bewaar die dan bij 40 of 50 procent van zijn capaciteit. Zo gaat die langer mee.
- Maak nikkelcadmium batterijen eerst helemaal leeg voordat u ze opnieuw oplaadt, in verband met het 'geheugeneffect': als u de batterij weer oplaadt als hij nog niet helemaal leeg is, kunt u hem niet meer voor 100 procent opladen. Speciale laders maken de batterijen vóór het opladen eerst zelf helemaal leeg .
- Nikkelmetaalhydride (NiMH) batterijen en oplaadbare lithium-ion batterijen kennen geen 'geheugeneffect'. Deze batterijen hoeven dus niet eerst helemaal leeg te zijn voor ze worden geladen. Ze gaan dan ook langer mee, maar worden wel geleidelijk minder krachtig en 'lui', zodat ze op den duur voor sommige toepassingen ongeschikt worden.
- Laad nieuwe nikkelcadmiumbatterijen en batterijen die meer dan een half jaar niet gebruikt zijn, 24 uur op.
- Houd bij nikkelcadmiumbatterijen precies de oplaadtijd aan. Deze staat meestal op de batterijen. Bij te kort opladen verliest de batterij capaciteit; te lang opladen kan de levensduur verkorten.
- Laad eenmalige batterijen nooit op! Er is een risico van lekken of zelfs ontploffen.
Regels, wetten en standpunten
Overheid
De overheid wil dat in 2007 minstens 80 procent van de batterijen apart wordt ingezameld. Dat staat in het Besluit Beheer Batterijen. In 2005 en 2006 lag het percentage op 83 procent. Volgens Europese regels die binnenkort ingaan, moet in 2012 een kwart worden ingezameld en 45 procent in 2016. Dat lijkt Nederland te halen, maar de Europese Unie werkt met een andere methode om het percentage te berekenen. Volgens de EU ligt het Nederlandse percentage in 2006 op 36 procent.
Milieubeweging
De milieubeweging pleit voor een statiegeldregeling. Het is de enige manier om te bereiken dat het percentage gescheiden ingezamelde batterijen zo hoog mogelijk wordt. Verder adviseert de milieubeweging om, waar mogelijk, geen batterijen te gebruiken, maar alternatieven zoals netstroom of zonnecellen.
Stichting Batterijen
Stichting Batterijen (Stibat) verzorgt namens de fabrikanten en importeurs de inzameling, sortering en verwerking van afgedankte batterijen. Men verwacht dat goede voorlichting aan consumenten en een groot aantal inleverpunten een voldoende percentage ingeleverde batterijen zullen opleveren.
Meer informatie
- Stibat geeft informatie over inzamelen en recyclen van batterijen. T 0800 0225 001 / www.legebatterijen.nl of www.batteryworld.nl (jeugdsite) / info@stibat.nl.
bron: http://www.milieucentraal.nl/pagina?onderwerp=Batterijen